Yazı Detayı
24 Temmuz 2019 - Çarşamba 13:20
 
Cumhuriyet Döneminin İktisadî Arayışlar Tarihi – XIV
Süleyman PEKİN
suleymanpekin@gmail.com
 
 

Son bölüm ise “1923-1950 Döneminde Türkiye’deki İktisadi Gelişmenin Değerlendirmesi” başlığıyla bütün kitabın bir başka açıdan özeti olma anlamını taşıyor. Bu bölümde oldukça ilginç analizler bulunmakta: Ekonomisi kapitalist dünya piyasasına göre şekillenen Osmanlı’nın siyasal egemenliği sınırlandırılarak sözde / nominal bir egemenliğe indirgendi, Yeni Türk devletinin kurulmasına öncülük eden milliyetçi güçler de Osmanlı’yı kapitalist dünya sistemiyle bütünleştiren aynı tarihsel sürecin ürünleriydi, Tanzimat’la beraber hız kazanan devlet kurumlarının Batılılaşmasına karşı direnişini Devlet ancak metropol devletlerin desteği ile aşabilmişti, Osmanlı’nın içine düştüğü yarı-sömürge statüsü toplumu çağdaşlaştırmadan yana olan yeni Türk aydınlarında anti-sömürgeci bir karakterin oluşmasında neden oldu, gibi..

Avrupalılaştırılmış’ eğitim süreçlerinden geçen Osmanlı askerî - sivil bürokrasisini oluşturan aydınların bağımsız bir Devlet kurduktan sonra ulus-devlet modeline göre bir kalkınma modeli aradıklarını söyleyen Sezai Tezel, Kemalist lider kadrosunun bir Türk burjuvazisinin âleti olmadığını zira belirgin bir Müslüman-Türk burjuvazisinin bulunmadığını ifade etmektedir. Liderlerin, Türkiye’deki gelişmenin kapitalist metropollerdeki sermaye çevrelerinden bağımsız olamayacağı anlayışında aydınlar ve tâcirlerle birleştiğini düşünen Yazar, Türk iktisadî milliyetçiliğinin yerli gayrimüslimleri metropollerle Türkiye ekonomisi arasındaki ayrıcalıklı konumdan çıkararak İttihatçıların yapmayı denediği gibi yabancılarla ortaklığı ‘Millileştirmek’ istediklerini seslendirmektedir.

Yukarıdaki paragraftaki temel yaklaşımlara günümüz açısından baktığımızda hem Türk ekonomisindeki gayrimüslimlerin yeri ve önemi bakımından hem de millî burjuvazi oluşturabilecek bir kalkınma modeli aramak noktasından durumun çok da değişmediği gözlenmektedir. Buna mukabil Kitabın 558. sayfasında zikredildiği gibi 1923-1950 arasında Türk bankacılığına verilen Devlet desteğiyle bankacılık sistemimizdeki yabancı sermayeli bankaların hâkimiyetine son verilmiş olsa da günümüzde yabancı sermayeli bankaların bankacılıkta yarıya yakın, yabancı sermayenin de borsada yarının çok üzerinde hâkimiyeti söz konusudur.

Sanayileşme sürecinde bir ek birikim mekanizması olarak devlet kapitalizmine başvurulmasını bir yerli burjuvazinin geliştirilmesi stratejisinin belkemiği olarak gören Yazar, devlet sektöründe yetişen kaliteli yönetici ve teknik personelin bunların eğitim masraflarına katılmamış olan özel işletmelercetransfer’ edilmelerini de Devletçiliğin ekstra katkısı olarak görmektedir. Dahası 1921 – 1950 arasında kurulu 230 özel sanayi işletmesinin kurucularının yarıdan fazlasının tüccarlıktan gelmesinin de yurtdışı firmalarının bayiliği yada basit ticarî işlemlerin dışına çıkamayan sanayicilik modelinde etkisi vardır.  

İthal ikamesine yönelik sanayileşmeyi hızlandırma kararının ilk aşamada devlet kapitalizmine yol açmadığını savunan Tezel, doktriner bir görüş olmaksızın Kemalist kadronun son çare olarak sanayide devlet kapitalizmine başvurduklarını ve bunun Hükümet harcamalarının genişlemesine yol açarak Dünya Buhranının etkisiyle Türk ekonomisini daraltan konjonktürün uzun sürmesini engelleyen bir sonuç ürettiğini de paylaşmaktadır. Yönetici kadronun bilhassa Savaş yıllarındaki sakar ve ikircikli uygulamalarının (Varlık vergisi, Toprak Mahsulleri Vergisi, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu) oluşturduğu kutuplaşmanın siyasî hayatımızda hâlâ var olduğunu düşünen Yazar, Savaş sonrasında iktisat politikasındaki temel değişikliğe rağmen devlet sektörünün genişlemeye devam ettiğini de hatırlatmaktadır.

‘1923-1950 Döneminde Türkiye’deki İktisadi Gelişme Potansiyeli ve Bunun Kullanılması’ alt başlığıyla Tezel; yabancı kaynakların kullanılmasını, Türkiye tarımındaki üretken kapasite fazlasını (mevsimsel aylaklık durumu), tarımsal ailelerce sahiplenilen tarımsal fazlanın kullanılması (yeni zengin hacıağa tipi), tarımsal fazlanın iç ticaret hadlerine yansıması, tarımın eksik vergilendirilmesi ve ticaret kârları gibi konuları istatistikî detaylarıyla inceleyerek okuyucuya aktarmaktadır.   

 
Etiketler: Cumhuriyet, Döneminin, İktisadî, Arayışlar, Tarihi, –, XIV, , ,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Biz, Biz, Biz; Sabahattin Gencal’ın Yoğurduklarıyız..
Yazı - Tura Atıyoruz; ‘Dik’ Demek Yok!
Tekraren: “Er ya da geç Atatürk’e varacaksınız”
Aklım Boşluğa Değince ‘Felâketim Olurdu Ağlardım’
Alışkanlıklara Reset, Kandillere Güncelleme
Milliyetçiliğe Mecbur Eden Millî Çıkarlar
Attan İnmeyesüz” ve İllâ Sorgulayasuz
Benim Lobim Senin Beyin Lobunu Döver
“Karabağ Yüreğimde Bir Şahdamardır”
Kesin İnançlılar & Fanatizmin Doğası – 1
Okullar Olmadan Maarifi İdare Etmek
Mavi Vatan, Yavru Vatan Ve Adalar Bütünleştirilmelidir
Para Mı, İnsan Mı? Tabii Ki Para..
‘Zafer’ler Kolay Kazanılmıyor Hacı!
Biri Yer, Biri Bakar; Yakarsa Dünyayı Garipler Yakar!
Yunanistan Mısır’ı Dublör Olarak Kullanmak İstiyor
Kabir Çivisi; İslam’ın Şartı 5 Veyahut Nisa 135
Akıl Karıştırma Kılavuzu – I
İsim Verme Alışkanlığımızın Yakın Tarih Analizi
Sembolleri Din Edinenler
Hâbil Âdem Pelister’i Takdim – II
Bu Bir İhbar ve İspiyon Mektubudur
Hâbil Âdem’i Takdim Ederim – I
Ortadoğu Halklarının Boy Fetişizmi
Anlamak ve Anlamlandırmaktır Hayat
Amerika Where’ye Gidiyor? (3 Yıl Önceki Sorumuz)
Fırtına Duası
19 Mayıs’çılar İle 29 Mayıs’çılar, Huu!
Nerde Kalmıştık Ülenn?
Kavm-İ Acîb-İ Arab
İngiliz Generalinin Servetiye’de Ne İşi Vardı?
23 Nisan Ramazan ve Fırsatçılık Bayramı
Keder Adam Öldürmez
Gıda ve Su İmparatorluğu
Egemenliğin Çin’e Devri
Çip Çağı ve Komünal Kapitalizm
Koronavirüs Üzerinden Yepyeni Bir Çağ Sürümü
Tarihe Selam, Kaybetmeye Devam
Ah ‘Benim Yalnız ve Güzel’ Askerim
Atan; Sıfır, Karşılayan; Sıfır
Yusuf Akçura Suriye’den Bildiriyor
Başkaldırı Günlüğü
Deprem Kader Değildir, Kaderciliktir
Halûk Levent Mi, Acun Ilıcalı Mı?
“Gönüllü Kerizlik” Üzerine
“Ki Aldatmadır Dinleri / Ve Gurrehum Fî Dînihim”
Sivrisinek İle Ateşböceği Arasında
Yengi Yıl Yakarması (NEGATİF DUA)
‘Manzara Koyma’ Ve ‘Cuk Oturtma’ Makinaları
İflah Olmaz Tiplerin Ükesi
Cibranlı Halil Der Ki; İnsanlar Hayatın Kölesidir
Kapitalizm Siyanür Sever
Rehber Kuran, Hedef İran
Tarih, Gelecek ve Levant Türkmenleri İçin Girizgâh
Ankara’da 7,5 Asırlık Cumhuriyet Mücadelemiz
‘ Tarikata Giriş Marşı ’
“Allah İnsanı İddiasından Vurur”
Gizli Gürcistan Emperyalizmi - II
Gizli Gürcistan Emperyalizmi - I
Eyy Kürk Milleti !
Bir Cinnet Cenderesindeyiz Hayli Zamandır
“Cahiliye’yi Farklı Okumak” Diye Bir Kitap
‘Devlette Devamlılık’ Hiç Bir Zaman Olmadı
Konyalı Celalettin, Nam-ı Diğer Mevlâna
HARRE-LENMEK
‘Uyanıklığın En Saf Hâlidir Yüzünüz’
Yalanla Yaşarken Gerçek Dünyada
Cumhuriyet Döneminin İktisadî Arayışlar Tarihi – XV
Cumhuriyet Döneminin İktisadî Arayışlar Tarihi – XIII
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Alanyaspor
20
0
0
2
6
8
2
Fenerbahçe
20
0
1
2
6
9
3
Galatasaray
17
0
2
2
5
9
4
Gaziantep FK
14
0
1
5
3
9
5
Fatih Karagümrük
13
0
2
4
3
9
6
Başakşehir FK
13
0
4
1
4
9
7
Beşiktaş
13
0
3
1
4
8
8
Hatayspor
12
0
1
3
3
7
9
Kasımpaşa
12
0
3
3
3
9
10
Çaykur Rizespor
12
0
2
3
3
8
11
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
12
Göztepe
11
0
1
5
2
8
13
Yeni Malatyaspor
11
0
3
2
3
8
14
Antalyaspor
9
0
4
3
2
9
15
Trabzonspor
9
0
4
3
2
9
16
Sivasspor
9
0
3
3
2
8
17
BB Erzurumspor
8
0
4
2
2
8
18
Kayserispor
7
0
5
1
2
8
19
Gençlerbirliği
5
0
5
2
1
8
20
Denizlispor
5
0
5
2
1
8
21
MKE Ankaragücü
2
0
5
2
0
7
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı